OKAN İNŞAAT
Demir
Demirin Kullanım Alanları
Demir, tüm metaller içinde en çok kullanılandır ve tüm dünyada üretilen metallerin ağırlıkça %95'ini oluşturur. Düşük fiyatı ve yüksek mukavemet özellikleri demiri, otomotiv, gemi gövdesi yapımı, ve binaların yapisal bileşeni olarak kullanımında vazgeçilmez kılar. Çelik, en çok bilinen demir alaşımı olup, demirin diğer kullanım formları şunlardır:
- Pik Demir
%4-%5 karbon ve değişen oranlarda safsızlıklar (S, Si, P gibi) içerir. Demir cevherinden dökme demir ve çeliğe giden yolda bir ara ürün olarak değerlendirilebilir.
- Dökme Demir
%2-%4 arasında karbon , %1 - %6 silisyum , ve az miktarda manganez içerir. Pik demirde bulunan ve malzeme özelliklerini olumsuz etkileyen, kükürt ve fosfor gibi empuriteler (safsızlık), kabul edilebilir seviyelere düşürülmüştür. 1420-1470 K arasındaki ergime sıcaklığı, her iki bileşeninin ergime sıcaklığından daha düşüktür ve bu özelliği ile demir ve karbon birlikte ısıtılmaları durumunda ilk ergiyen ürün olur. Mekanik özellikleri, büyük ölçüde, bileşiminde bulunan karbonun aldığı forma bağlıdır. 'Beyaz' dökme demirlerde karbon sementit veya demir karbur şeklindedir. Bu sert ve kırılgan bileşik, beyaz dökme demirleri sertleştirir fakat darbelere karşı dayanıksız kılar. Öte yandan, 'gri' dökme demirlerde karbon, serbest ince grafit pulcukları halindedir ve bu da, keskin kenarlı grafit pulcuklarının gerilim arttırma karakterinden dolayi malzemeyi kırılgan yapar. Gri dökme demirin daha yeni bir türü olan 'sünek demir'de ise, malzemenin tokluk ve mukamevetimi arttırmak için, dökme demirin az miktarda magnezyum ile muamele edilip grafit pulcuklarinin seklinin kuresel veya noduler hale donmesi saglanir.
- Karbon Çeliği
%0.4-%1.5 arasında karbon ile az miktarlarda manganez , kükürt , fosfor, ve silisyum içerir.
- Dövülebilir dökme demir
%0.2 den daha az karbon içerir, tok ve dövülebilir bir üründür.
- Alaşımlı Çelik
Değişen miktarlarda karbonun yanı sıra, krom, vanadyum, molibden, nikel, tungsten gibi diğer metalleri de içerir ve daha çok yapısal alanlarda kullanılır. Demirçelik metalurjisindeki son gelişmeler, çok çeşitli mikroalasımlandırılmış çeliklerin ('HSLA' veya 'yüksek mukavemet, düşük alaşım çelikleri) ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu çelik alaşımlarının en büyük özeliği, çok küçük miktarlardaki alasim elementi ilavesiyle cok yuksek mukavemet ve toklugun elde edilebilmesidir.
- Demir(III) oksit
Bilgisayarlarda manyetik depolama unitelerinin yapiminda kullanilir.
